Mevduat Güvencesi ve Vade Uyumsuzluğu

Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Doç. Dr. / İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
19 Mar 2019 Salı

Bankalar bir özel şirketin sahip olabileceği en üst imtiyaz olan halktan fon toplama yetkisine haizdir. (Bunun üzerinde tanınabilecek daha üst bir imtiyaz para basma imtiyazıdır ki bu sadece iki ekonomi için istisnai bir durumdur.) Hükümetler emisyonun enflasyonist etkisi nedeniyle bankalara ihtiyaç duyar. Fon toplama imtiyazını da bu nedenle kullandırır. Fakat imtiyazı topladığı fonun kısa vadeli finansmanlarınınsa uzun vadeli olması sorununa razı olmak kaydıyla tevdi eder. Buna karşılık mevduat güvencesi bankaların yüklendiği vade uyumsuzluğu nedeniyle maruz kaldığı sistematik riske karşı bir tedbir olarak geliştirilerek ikram edilmiştir.


Vade uyumsuzluğu ile mücadele için bankaların stratejisi geliştirmesi gerekir. Ancak bankaların iç stratejileri yanında hükümet düzenlemelerle sorunu aşmaya katkı sağlayabilir. Örneğin mevduat/katılım fonunun farklı vadelerine göre farklılaşan (uzun vadede azalan) stopaj (gelir vergisi) böyledir. Vadeye göre farklılaşan (uzun vadede azalan) zorunlu karşılık uygulamasınınsa böyle olmadığını tespit etmek gerekir.


Bu sorunu aşmak üzere tasarruf sahibine yönelik tedbirler alınması gerekir. Tam bu noktada bir iyileştirme sağlamak üzere mevduat/katılım fonu güvencesinin vadeye göre farklılaştırılması bir politika aracı ve ihtiyaç olarak ön plana çıkmaktadır. Konjonktür böyle bir tedbiri nasıl karşılar tahmin etmek güçtür. Fakat cari mevduat/katılım fonu güvencesinin 20 bin USD’ye karşılık bir tutar olması (100 bin TL) Türkiye için olumsuz algılara yol açabilecek seviyedir. Mevduat/katılım fonu güvencesinin ahlaki tehlikenin bir parçası niteliği olduğu doğrudur. Fakat sıkışıklık dönemlerinde sınırsız güvence uygulaması gibi ihtiyaçlar ortaya çıkmaktadır ki böyle bir noktadan dönüş yoktur.


Mevduat/katılım fonu sahibinin vade eğiliminin uzatılması üzere daha uzun vadelere artan mevduat güvencesi uygulanması bir gereklilik olarak gözükmektedir. Cari tutar üç ay ve altındaki vadeli hesaplar için korunabileceği gibi 6 ay için 200 bin TL ve/veya 1 yıl için 300 bin TL güvence sunulması makuldür. Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK ve güvencenin asıl sağlayıcısı olan TMSF sistematik bir yaklaşımla etkin vade yapısı gelişmesi üzere güvence tutarlarını tespit edebilir.


Dünya uygulaması güvencenin standart olması biçimindedir. Ne çıkar, Türkiye artık öncü ruhunu ortaya koymalıdır.


Yazarın Diğer Yazıları
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar 7,0437 0,02 00:44
Euro 8,3722 0,14 00:44
İngiliz Sterlini 9,2507 0,10 00:44
BIST 100 1.092 0,43 18:10
BIST 50 1.001 0,36 18:10
BIST 30 1.228 0,55 18:10
Gram Altın 461,5 0,02 00:44
Çeyrek Altın 739 0,02 00:44
Yarım Altın 1478 0,02 00:44
Cumhuriyet A. 3125 4,80 17:20
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"
Şu an buradasınız: FİNANS HABERLERİ | Finans Haber - Haberler
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 06 Ağustos 2020 Perşembe 00:45:55