Kendi Petrolünde Boğulmak

Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Doç. Dr. / İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
21 Oca 2016 Perşembe

Petrolün varil fiyatı 28$ seviyesine kadar düştü. Ekonomistler beklentileri 20$ seviyelerinde kuruyor. 


Peki, neye göre?


Petrol temel olarak spekülatif bir emtia olmaktan öte sanayi girdisidir. Global ekonomideki gidişat petrole olan talep üzerinde etkilidir. Ekonomik yavaşlama dönemlerinde petrol talebi düşerek varil fiyatı üzerinde aşağı yönlü etki oluşturur. Ekonomik patlama dönemlerinde artan petrol talebi varil fiyatı yukarı doğru baskılar. 


Global ekonomik konjonktür hakkında izlenebilecek en anlaşılır ve kolay ulaşılır veri Çin’in büyüme rakamlarıdır. Tüm değişkenleri bir araya getirip bir yorum elde etmenin zorluğu karşısında Çin büyüme verisini takip etmek o denli kolaylık sağlar. Çin’de büyüme yavaşlıyorsa dünyada da yavaşlıyor demektir. Çünkü Çin’in önemli bir özelliği vardır. Çin tek başına dünyanın büyük bölümünün tüketim ihtiyaçlarını karşılayan üretim kapasitesine sahiptir. Bu özelliği ile Çin büyüme verisi dünya için anlamlı örnek oluşturabilecek önemdedir. Çin’in 4. Çeyrek büyümesi açıklandı ve  %6,9 ile son 25 yılın en düşük seviyesi gerçekleşmiş oldu. Bu büyüme için yüksek bir değer ancak Çin için değil. 1990’da Çin’i dünyaya kapatan Tiananmen hadisesinden 1 yıl sonra gerçekleşen %3,8’lik büyümeden sonraki en düşük rakam. 


Çin büyümesinin kırılımının en önemli belirleyicisi %59 ile üretim (sanayi)’dir. Geri kalan kısmın önemli bölümü ise (%25-30) konut/emlak tarafından gelir. Ekonomistler için Çin konut piyasasındaki daralma Çin ekonomisi özelindeki bir gösterge olmakla beraber üretim kesimindeki daralma doğrudan global ekonomik daralma şeklinde algılanır.


Global ekonomik daralma ise petrolün varil fiyatını aşağı doğru baskılar. Ancak petroldeki düşüşün talepteki azalan artış yanında arzdaki artışla da alakası bulunur.


OPEC üyeleri tarafından petrol üretiminde artışa gidecekleri duyurusu fiyatları aşağı doğru baskılamıştı. Crude petrolün varil fiyatı Mayıs 2015’teki 70 $ olan 2015 yılı zirvesinden sonra yılın ikinci yarısı boyunca düşmeye devam etti.


Arzdaki artışa bir katkı ise İran üzerindeki ambargonun kaldırılması ile geldi. İran böylelikle piyasaya petrol sunabilir hale geldi. Şu an için günlük 300 bin varil petrol üreten İran’ın sene ortasına kadar üretimini 600 bin varile çıkarması bekleniyor. İran enerji yönetiminin iddiası ise 2016 ortasında günlük 1 milyon varil şeklinde.


Dünyada bugün itibari ile OPEC günlük 32,28 milyon varil petrol üretmektedir. Bu değer günlük tüketim olan 31,7 milyon varilin üzerinde bir üretim değeridir. Buna İran’da eklendiğinde OPEC’in günlük üretimi 32,7-33.2 milyon varil seviyelerine çıkacaktır.


Dahası OPEC üyesi olmayan üreticilerin üretimleri hesaba dâhil edildiğinde petrol talebinin çok üzerinde petrol arzı bulunduğu anlaşılmaktadır.


Fiyat üzerindeki baskının en önemli kaynağının arz artığı olduğu görülmektedir. Ham petroldeki arz fazlası petrol üreticilerini kendi petrollerinde boğulmaya zorluyor.


Yazarın Diğer Yazıları
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
Dolar 7,0441 0,02 00:42
Euro 8,3741 0,14 00:42
İngiliz Sterlini 9,2286 0,06 00:42
BIST 100 1.092 0,43 18:10
BIST 50 1.001 0,36 18:10
BIST 30 1.228 0,55 18:10
Gram Altın 461,6 0,02 00:42
Çeyrek Altın 739 0,02 00:42
Yarım Altın 1478 0,02 00:42
Cumhuriyet A. 3125 4,80 17:20
Altın Çevirici
Türü
TL Miktarı
Altın Türü
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır. Tüm Değerler
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı;
"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir"
Şu an buradasınız: FİNANS HABERLERİ | Finans Haber - Haberler
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 06 Ağustos 2020 Perşembe 00:43:33