Yusuf DİNÇ Yusuf DİNÇ - 21 Oca 2016 Perşembe

Petrolün varil fiyatı 28$ seviyesine kadar düştü. Ekonomistler beklentileri 20$ seviyelerinde kuruyor. 

Peki, neye göre?

Petrol temel olarak spekülatif bir emtia olmaktan öte sanayi girdisidir. Global ekonomideki gidişat petrole olan talep üzerinde etkilidir. Ekonomik yavaşlama dönemlerinde petrol talebi düşerek varil fiyatı üzerinde aşağı yönlü etki oluşturur. Ekonomik patlama dönemlerinde artan petrol talebi varil fiyatı yukarı doğru baskılar. 

Global ekonomik konjonktür hakkında izlenebilecek en anlaşılır ve kolay ulaşılır veri Çin’in büyüme rakamlarıdır. Tüm değişkenleri bir araya getirip bir yorum elde etmenin zorluğu karşısında Çin büyüme verisini takip etmek o denli kolaylık sağlar. Çin’de büyüme yavaşlıyorsa dünyada da yavaşlıyor demektir. Çünkü Çin’in önemli bir özelliği vardır. Çin tek başına dünyanın büyük bölümünün tüketim ihtiyaçlarını karşılayan üretim kapasitesine sahiptir. Bu özelliği ile Çin büyüme verisi dünya için anlamlı örnek oluşturabilecek önemdedir. Çin’in 4. Çeyrek büyümesi açıklandı ve  %6,9 ile son 25 yılın en düşük seviyesi gerçekleşmiş oldu. Bu büyüme için yüksek bir değer ancak Çin için değil. 1990’da Çin’i dünyaya kapatan Tiananmen hadisesinden 1 yıl sonra gerçekleşen %3,8’lik büyümeden sonraki en düşük rakam. 

Çin büyümesinin kırılımının en önemli belirleyicisi %59 ile üretim (sanayi)’dir. Geri kalan kısmın önemli bölümü ise (%25-30) konut/emlak tarafından gelir. Ekonomistler için Çin konut piyasasındaki daralma Çin ekonomisi özelindeki bir gösterge olmakla beraber üretim kesimindeki daralma doğrudan global ekonomik daralma şeklinde algılanır.

Global ekonomik daralma ise petrolün varil fiyatını aşağı doğru baskılar. Ancak petroldeki düşüşün talepteki azalan artış yanında arzdaki artışla da alakası bulunur.

OPEC üyeleri tarafından petrol üretiminde artışa gidecekleri duyurusu fiyatları aşağı doğru baskılamıştı. Crude petrolün varil fiyatı Mayıs 2015’teki 70 $ olan 2015 yılı zirvesinden sonra yılın ikinci yarısı boyunca düşmeye devam etti.

Arzdaki artışa bir katkı ise İran üzerindeki ambargonun kaldırılması ile geldi. İran böylelikle piyasaya petrol sunabilir hale geldi. Şu an için günlük 300 bin varil petrol üreten İran’ın sene ortasına kadar üretimini 600 bin varile çıkarması bekleniyor. İran enerji yönetiminin iddiası ise 2016 ortasında günlük 1 milyon varil şeklinde.

Dünyada bugün itibari ile OPEC günlük 32,28 milyon varil petrol üretmektedir. Bu değer günlük tüketim olan 31,7 milyon varilin üzerinde bir üretim değeridir. Buna İran’da eklendiğinde OPEC’in günlük üretimi 32,7-33.2 milyon varil seviyelerine çıkacaktır.

Dahası OPEC üyesi olmayan üreticilerin üretimleri hesaba dâhil edildiğinde petrol talebinin çok üzerinde petrol arzı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Fiyat üzerindeki baskının en önemli kaynağının arz artığı olduğu görülmektedir. Ham petroldeki arz fazlası petrol üreticilerini kendi petrollerinde boğulmaya zorluyor.

Yazarın Diğer Yazıları
Piyasa
Hisse
Yön
Son
Fark
Saat
Yön
95.276
1,38
16:28
Yön
91.708
1,30
16:31
Yön
118.213
1,34
16:28
Yön
5,8992
-0,45
16:47
Yön
6,4865
-0,78
16:43
Yön
7,4514
-0,27
16:48
Yön
282,2
-0,79
16:48
Yön
451
-0,83
16:48
Yön
903
-0,83
16:48
Yön
1870
-0,85
16:43
spancer16x16
spancer16x16
Döviz Çevirici
TL
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
spancer16x16
Altın Çevirici
Altın Türü Seçiniz
spancer16x16
spancer16x16
spancer16x16
  •  
  •